1 oktober 2024

Burgerberaad: democratische vernieuwing of fopspeen ?


Paul Simons benoemde het gevoel van veel burgers dat ze er voor de overheden niet toe doen en het wederzijdse wantrouwen tussen burger en politiek dat daar het gevolg van is. Jan Sengers citeerde J.J. Rousseau: ‘Verkiezingen zijn niet het juiste instrument voor democratie’  De invloed die we als burger kunnen uitoefenen beperkt zich vooralsnog tot de verkiezingen.  Rachel Gulikers beschreef het ontstaan van het initiatief voor het Burgerberaad in Heerlen als mogelijke oplossing voor beide door Paul Simons benoemde problemen.

Vanaf 2021 is er door een groep burgers geijverd voor dit initiatief en deze groep fungeert nu als klankbordgroep. De gemeente heeft in het coalitieakkoord opgenomen dat ze wil gaan experimenteren met nieuwe vormen van inspraak met als doel het bouwen aan vertrouwen van de burgers. Op 13 november a.s. worden er 10.000 brieven verstuurd, met een ingesproken bericht voor de minder geletterden, aan ingelote inwoners vanaf 16 jaar die een dwarsdoorsnede vormen van de bevolking van Heerlen qua opleiding, leeftijd, welvaart, status, etniciteit en geslacht. Uit de positieve reacties zijn 150 deelnemers geselecteerd, een representatieve vertegenwoordiging van de bevolking van Heerlen

G1000, een onafhankelijke organisatie voor en door burgers, begeleidt dit proces en zorgt voor een eerlijke vertegenwoordiging, dat deelnemers een gelijke inbreng hebben. Ook tolken en moderators zijn aanwezig. Het burgerberaad als vernieuwend en deliberatief proces wordt beschreven door David van Reybrouck in zijn boek Tegen Verkiezingen en door Eva Rovers in Nu is het aan ons.

De 150 mensen van het Burgerberaad komen op 11 januari 2025 bij elkaar om zich 6 zaterdagen en 3 avonden live en nog een aantal momenten digitaal te verdiepen in het door de burgers gekozen onderwerp: hoe houden we onze stad leefbaar? De 150 krijgen daarvoor een financiële vergoeding en een bedrag voor evt. kinderopvang.  Paul Simons: ‘Ik had liever gezien dat de gezondheidszorg, het Zuyderlandziekenhuis, Programma Heerlen Noord of het energiebeleid het onderwerp was geweest.’ Rachel Gulikers: ‘De burgers hebben zelf gekozen voor dit onderwerp’. Jaarlijks komen er 20.000 meldingen bij de gemeente binnen over de openbare ruimte! 

De 150 nodigen experts uit naar eigen keuze en beraden zich, eventueel met overleg in hun eigen kring. Zo krijgen ze en passant inzicht in de complexiteit van het bestuurlijk systeem. Het gaat er daarbij niet om hun mening door te zetten maar om tot een voor de meerderheid acceptabel advies te komen. Dit advies wordt in de gemeenteraad gepresenteerd die onlangs met een grote meerderheid vóór dit proces stemde.

Nieuwsbrief