Terugblik

Podium Royal, 7 oktober 2026

Heerlen, culturele hoofdstad Europa?

Of Heerlen zich inderdaad kandidaat gaat stellen om Culturele Hoofdstad van Europa (CHE) te worden blijft spannend tot 15 oktober a.s., met de vraag of de Provincie er mee instemt. Zoals Raymond Clement zich in zijn column afvraagt: wordt het Heerlen Culturele Hoofdstad of Culturele Hoofdpijn? Hij verdedigde met verve de cultuur die hier al bestaat met onder andere musea en de uitvinding van de humor. Zijn column vind je hier.

Daarna verwelkomde Marjanne Wassink de gasten Janine Dijkmeijer, directeur PLT, Rocco Malherbe, directeur Cultura Nova, Theo de Jong, wethouder van Cultuur en Guido Wevers, kartrekker van de Maastrichtse kandidatuur in 2018, om te praten over de voors en tegens.

De Heerlense deelnemers aan het debat zien genoeg voors om op deze manier Heerlens negatieve imago op te poetsen en om aan de wereld, maar vooral ook aan de inwoners van Heerlen zelf te laten zien wat we in huis hebben. Rocco Malherbe: ‘Er is in Heerlen weinig culturele elite maar er zijn wel veel cultuuractiviteiten’. Ook Theo de Groot ziet meer kansen dan bezwaren: ‘CHE zal bijdragen aan economische groei en innovatie en voorzieningen scheppen die we nodig gaan hebben om te groeien’ en Janine Dijkmeijer noemt deelname een kans om te ‘herweven’ wat we hebben, als we met nieuwe energie cultuur en armoedebestrijding weten te combineren. Guido Wevers waarschuwt ‘Voer de plannen die er komen om de kandidatuur te ondersteunen ook uit als Heerlen ‘het’ niet wordt.’

Iedereen vindt het belangrijk om alle inwoners van Heerlen er op zoveel mogelijk manieren bij te betrekken en zoveel mogelijk projecten van onderaf te ontwikkelen, omdat de gezamenlijke HCE-inspanningen een breed verbindend gevoel kunnen laten ontstaan van trots zijn op Heerlen.

Op de vraag of Heerlen niet beter de grotere problemen van de stad kan aanpakken antwoordt Theo de Groot, dat die problemen ook door te investeren in verbindende cultuur kleiner kunnen worden, maatschappelijke betrekkingen kunnen veranderen door een culturele opleving. Hij kijkt terug op het IBA-project dat er (mede) voorgevormd heeft de de bedrijventerreinen in en om Heerlen bomvol zitten.

Het (krappe) tijdspad is: bidboek 1 in 2027, bidboek 2 in 2028 en in 2029 valt de beslissing of de nominatie wel of niet doorgaat. Het is de bedoeling om een projectorganisatie op te zetten met mensen uit heel Parkstad, ook vanuit andere gemeentes zijn de geluiden positief. Er is nog geen thema.

Er kunnen lessen getrokken worden uit de ervaringen van Maastricht. Guido Wevers is van mening (en die wordt ondersteund door publicaties, waaronder onderstaande) dat de jury tegenwoordig op andere criteria beslist dan oorspronkelijk bedoeld, getuige de recente keuze in België van Leuven boven Molenbeek. Verder geeft hij aan dat in Maastricht alles uit elkaar viel toen de kandidatuur niet werd beloond, jammer, en Leeuwarden heeft te weinig profijt gehaald uit het project doordat er weinig tastbaars is overgebleven na de afsluiting ervan.

Zie voor een nabeschouwing van diverse Culturele Hoofdsteden van Europa en tips:

https://www.boekman.nl/verdieping/verkenning-50-europese-culturele-hoofdstad-2033/

Hier de beloofde de column van Raymond Clement.

Vlnr: Marjanne Wassink, Rocco Malherbe, Guido Wevers, Theo de Groot

Een gesprekje vooraf tussen de Groot en Wassink

Podium Royal, 16 september 2026

Wat moet Heerlen doen of laten om een stad van 100.000 inwoners te worden

In zijn openingscolumn stelde Raymond Clement voor om Brunssum binnen te vallen waardoor er in één klap meer dan 30.000 inwoners extra bij Heerlen horen en het doel bereikt is.

Leo Hauben interviewde daarna Walter Pijls (CEO Brightlands data & AI), Barry Braecken (directeur/bestuurder Weller Wonen) en Marco Peters (CDA-raadslid, oud-wethouder) over de voorwaarden voor een langzame en vreedzame toename van de bevolking van Heerlen. CBS-cijfers lieten zien dat de (kleine) groei op dit moment niet meer door een geboorte-overschot komt, maar door migratie.

Deze groei zou met een goede regie kunnen resulteren in een evenwichtige uitbreiding van wijken met een goede woningenmix en vervangende inbreidende nieuwbouw in de binnenstad. Om bewoners aan te trekken moet een stad veilig, groen en koel zijn met de nodige voorzieningen in de buurt. Om mensen van buitenaf aan te trekken moet Heerlen dan wel werken aan het imago, omdat dat in de rest van Nederland grotendeels negatief is. Marco Peters: ‘De gemeente investeert weliswaar in parken, veiligheid en leefbaarheid, maar zou dat zichtbaarder moeten maken’.

De vraag of bijvoorbeeld het zwembad in de Franciscuskerk zou bijdragen aan een positiever beeld van Heerlen levert enige controverse op. Het zou een hap uit het toch al karige budget zijn maar kan wel veel toevoegen aan een imago van innovatieve en eigenzinnige stad.

Studenten (van over de hele wereld) vormen een doelgroep om de stad te bevolken, maar het is vooral zaak om ze na hun afstuderen blijvend aan Heerlen te binden met werk (bestaande bedrijven, start-ups) en woningen die in gevraagde behoeften voorzien. In een stad met goede, liefst internationale verbindingen (wegen en OV) en voldoende vrijetijdsvoorzieningen, zoals sport en cultuur. Walter Pijls laat weten trots te zijn op de goede samenwerking die er bestaat met de gemeente. Hij benadrukt dat de technische kennis niet enkel op universitair of HB0-niveau in praktijk gebracht zal worden, hij voorziet dat ook het MBO en Vista daar hun aandeel in kunnen leveren. ‘De robots die we gaan gebruiken hebben onderhoud nodig en moeten bv ook in de zorg worden geïmplementeerd’.

De vraag waarom een stad zou willen groeien werd beantwoord met het benoemen van de voordelen: weerbaarder, sterkere gemeenschap en meer geld vanuit Den Haag. Heerlen zou voor het bouwen van meer woningen de starheid uit het gemeentelijke vergunningenstelsel moeten halen. Barry Braeken:’ Wat er op dit moment nodig is: het loslaten van te veel regie en controle, minder opleggen en snelle trajecten als het gaat om vergunningen’ Daar zou iemand met lef een knop om moeten draaien zonder dat het ontaardt in stoerdoenerij.

Hieronder een overzicht van de afgelopen bijeenkomsten van Podium Royal.
Klik op de datum voor verdere informatie

2026

6 januari 2026 - In retrospectief: Riet en Jan de Wit
3 februari 2026 - AI in de ouderenzorg, slimmer of schraler?
3 maart 2026 - Het Groot Heerlens Lijsttrekkersdebat
7 april 2026 - Naar een duurzame stad, i.s.m. de Open Universiteit
5 mei 2026 - Kom uit je schulp en zeg nee tegen laaggeletterdheid

16 september 2026 - Wat moet Heerlen doen of laten om een stad van 100.000 inwoners te worden

2025

7 januari 2025 - Ondernemers pakken al vijf jaar actief kansen in Heerlen
4 februari 2025 - De marathon van Heerlen Noord
18 maart 2025 - De toekomst van de mijnwerkerswoningen
1 april 2025 - Eenzaamheid
6 mei 2025 - Maankwartier, zegen of vloek
3 juni 2025 - Kwetsbare pubers
2 september 2025 - Drie schrijvers uit de Mijnstreek
16 september 2025 - De toekomst van het Zuyderland
7 oktober 2025 - Ouderenzorg in Parkstad
4 november 2025 - Terugblik Tweede Kamerverkiezingen
2 december 2025 - Raymond Clement

2024

6 februari 2024 - De stand van de rechtsbijstand in Parkstad
5 maart 2024 - De gezonde basisschool van de toekomst een succesvolle interventie?
2 april 2024 - De ziel van Heerlen
4 juni 2024 - De afwikkeling van de mijnbouwschade
2 juli 2024 - Nieuwe generatie zet Heerlen weer op de kaart !
3 september 2024 - Janine Dijkmeijer, directeur Parkstad Limburg Theater
1 oktober 2024 - Burgerberaad: democratische vernieuwing of fopspeen ?
5 november 2024 - Kom van die bank af !
3 december 2024 - ´t Is een kwestie van geduld…

2023

3 januari 2023 - Bodelier vs. Ivens
7 februari 2023 - Bas Schoonderwoerd
7 maart 2023 - Crisis in het onderwijs?
4 april 2023 - Gezondheidszorg onder druk
6 juni 2023 - De verbouwing van Heerlen Centrum
4 juli 2023 - Empathie als zachte kracht in een verdeelde wereld
5 september 2023 - AI : fantastisch hulpmiddel of schrikbeeld voor de toekomst?
3 oktober 2023 - Gezondheidszorg onder druk
7 november 2023 - De toekomst van Zuyderland
5 december 2023 - Bijna veertig jaar Open Universiteit in Heerlen.

2022

4 oktober 2022 - Laaggeletterdheid en ontlezing
6 december 2022 - Kunst in de openbare ruimte in Parkstad. Eeuwige hangijzers?

De binnenstad is dood, leve de binnenstad!

Op 17 november hebben wij deze uitdagende titel* op het programma staan. Ín voorgesprekken met onze bronnen blijkt twijfel over, maar ook passie met de toekomst van de binnenstad van Heerlen. Onze gasten zullen de twijfel uitdragen, anderen getuige van hun vertrouwen in de toekomst.

Klik hier voor de gratis tickets.