Luc Peters bevraagt André Knottnerus, emeritus hoogleraar huisartsgeneeskunde UM en Wim Groot , gezondheidseconoom UM. 

Op de vraag wat de situatie van het Zuyderland nu is vat André Knottnerus de geschiedenis samen. De problemen ontstonden in Geleen door het in 2006  te luxe en megalomaan gebouwde ziekenhuis dat voor Orbis Sittard Geleen bijna tot een faillissement leidde. De fusie met Atrium Heerlen tot het Zuyderland heeft het toenmalige Orbis daarvan gered en we wisten toen dat er een risico voor Heerlen aan vastzat.

Wim Groot: ‘Er zijn nu zowel personele als financiële problemen als we allebei de ziekenhuizen open willen houden. Ik vind het belangrijk dat de discussie heeft plaatsgevonden en nu moeten we samen verder de toekomst in’. 

André Knottnerus is er daarentegen voor om alle nu beschikbare gegevens opnieuw in een breed verband te laten bekijken door een aanvullend onderzoek. Preventie, goede zorg, het inlopen van de achterstand in de zorg, de complexe spoedeisende hulp dat alles moet volgens hem een andere invulling krijgen.  Hij ziet het beschermen van de gezondheid als een taak voor de politiek en die heeft volgens hem in de huidige situatie minder bevoegdheden dan het ziekenhuis.

Wim Groot geeft aan dat de sluiting van het ziekenhuis in Brunssum en Kerkrade de kwaliteit van de zorg uiteindelijk ten goede kwam en pleit nogmaals voor afsluiting van dit hoofdstuk en vooruitkijken naar de toekomst.

De afstand van de inwoners tot de spoedeisende hulp valt binnen de door het RIVM bepaalde 45 minuten, maar mensen zonder eigen vervoer hebben er soms veel langer voor nodig.  Knottnerus: ‘ Er zijn jaarlijks 2000 bevallingen op de acute verloskunde in Heerlen en dat getal samen met het vergrote risico door sociale achterstand is niet goed meegenomen. Ik ben ervoor om verder onderzoek te doen samen met de huisartsen en medici, die weten wat goed is voor de volksgezondheid. Niet alle data zijn nog boven tafel’.

Groot: ‘Een alternatief zou kunnen zijn de IC in Heerlen te plaatsen en de rest in Sittard, maar waarom zouden we lang twijfelen?’

Knottnerus pleit voor een bredere kosten-batenanalyse waarin ook de kosten voor de burger worden meegenomen. Wellicht zou de gemeente en of het rijk willen investeren. 

Groot: ‘Er is nu 120 tot 200 miljard omzet en de winst is 20 miljoen per jaar.  Zuyderland komt zo op den duur in financiële problemen en hoeft geen krediet of steun meer te verwachten van de gemeente of het rijk’.

Als Knottnerus erop wijst dat het marktwerking-denken en het feit dat de gemeente niet aan de regietafel zat procesmatig niet verstandig was brengt Groot hier tegenin dat in zijn visie het proces nergens in Nederland zuiverder was, hetgeen leidt tot flink boegeroep en protest uit de zaal. Knottnerus: ‘ De overheid is ondanks de marktwerking toch ook verantwoordelijk voor de hardware en infrastructuur van de spoorwegen en het elektriciteitsnet, waarom dan niet als het om de gezondheidszorg gaat?  Er wordt hard gewerkt om de regio aantrekkelijk maken voor personeel - daar zijn meerdere partijen mee bezig’.

Groot: ‘De realiteit is dat er toch niet meer geld gaat komen, je roept valse verwachtingen op met illusies.’ Knottnerus: ‘In deze regio kunnen dingen veranderen door een regiovisie op spreiding van zorg in Roermond, Aken,  Maastricht etc.’

Een invalide mevrouw uit de zaal vraagt wie er aansprakelijk is voor het wegnemen van zorg bij de meest kwetsbaren.  Volgens Knottnerus zou het mogelijk zijn beide ziekenhuizen te behouden als het personeelstekort wordt opgelost, terwijl Groot riposteert dat concentratie op één locatie efficiënter is en dat het Zuyderland in het huidige scenario meer geld over heeft voor de zorg. Hij noemt het een Salomonsoordeel. Hij pleit voor preventie in de prehospitale fase en noemt kortere wachtlijsten en betere zorg als voordelen.

Een lid van de Ziekenhuisalliantie vindt dat het niet klopt dat de gemeente  over de Jeugdzorg en de WMO gaat maar niet aan tafel zat. Voor Sittard is de SEH in Roermond dichtbij genoeg en de kwaliteit van de SEH in Heerlen ligt hoger volgens hem.

Een woordvoerder van de SP bedankt beide geïnterviewden: Knottnerus voor zijn begrip en Groot omdat hij hen extra boos heeft gemaakt. Wim Groot: de politici van de SP en PVV hebben in deze zaak een kwalijke rol gespeeld want ze wisten dat verandering niet haalbaar zou zijn.

Een voormalig manager van Zuyderland viel het op dat de provincie zich bemoeide met de fusie van Orbis en Atrium, die over 275:000 mensen ging waarvan het grootste deel uit  Parkstad. Groot: ’Het dreigende faillissement toen zorgde voor ingrijpen van de provincie. In de Tweede Kamer is er op dit moment geen steun voor een ander plan en die komt er ook niet’.  

Jan Palmen van de huisartsenalliantie vindt het storend dat Groot de fusie tussen Zutphen en Apeldoorn van stal haalt. ‘Die staat qua aantal patiënten niet in verhouding tot die in Heerlen en Sittard-Geleen’. De commissie Bouwmeester was volgens hem een farce.  ‘In deze regio wordt keihard gewerkt aan de achterstand en daar hoort een ziekenhuis bij. Wij als huisartsen zijn niet bevraagd!  Zuyderland heeft een monopoliepositie maar stel eens dat wij andere zorgstraten gaan ontwikkelen – wij zijn daar klaar voor !   

Wim Groot: ‘ Zuyderland heeft slechts 2% winst dus andere zorgaanbieders hebben daar zeker invloed op’.

Op de foto de gasten André Knottnerus (l) en Wim Groot (r).