De uitslag van de Twee Kamerverkiezingen geeft weinig reden tot duidelijkheid. Geen enkele partij steekt er met kop en schouders bovenuit. In Podium Royal blikten Heerlens politici van de

belangrijkste nationale partijen terug: Amine Oulad Lmaroudia (D66), Marc van den Berg (WD),

Casper Gelderblom (PvdA/GroenLinks/Partij voor de Dieren) en Marco Peters (CDA).

Interviewer Michel van Bergen Henegouwen begint met de vraag: ‘Was er contact met de landelijke lijsttrekkers over de situatie in Heerlen?’

Marco Peters: Ík heb de thema’s die hier spelen doorgegeven zoals de situatie van het Zuyderland

Ziekenhuis’. Casper Gelderblom: Áls oud-stadsgenoot was Frans Timmermans natuurlijk betrokken en op de hoogte van de situatie rond de mijnschade en betrokken bij het ziekenhuis’. Marc van den Berg: ‘Zelf had ik geen contact met Dylan Yesilgoz maar via Martin de Beer was dat er wel over thema’s als werk, defensie en de situatie in de regio’. Amine Oulad Lmaroudia: ‘Rob Jetten was hier eerder op werkbezoek, niet tijdens de campagne. ‘

Terugkijkend op de campagne constateert Marco Peters dat die niet erg inhoudelijk was: ‘Er werd veel met modder gegooid’. Casper Gelderblom is als burger blij dat de PVV inbindt, als wethouder ziet hij het midden sterker worden en dat belooft meer continuïteit. In de afgelopen periode had de gemeentepolitiek nauwelijks een gesprekspartner aan Den Haag. Als sociaaldemocraat vindt hij het jammer dat zijn partij moet inleveren. Marc van den Berg: ‘De campagnes van de afgelopen jaren verdienen geen schoonheidsprijs, ook deze was versnipperd en het incident met Douwe Bob bleef te lang nasudderen. Gelderblom: ik begrijp niet goed waarom de VVD nu niet wil samenwerken met Groen Links/PVDA en wel zonder bezwaar in een kabinet stapte met de PVV. Amine Oulad Lmaroudia toont zich tevreden. Hij is blij met de positiviteit van D66 in plaats van de hardheid van de andere partijen. Hij vindt echter dat je als verliezer beter geen eisen kunt stellen zoals de VVD dat nu doet.

Vraag: 'Hebben jullie onderwerpen gemist in de campagne?'

Marco Peters: 'Veiligheid ontbrak.’ Hij ziet de grote hoeveelheid PVV-stemmen als een roep om

veiligheid en betrouwbaarheid van de overheid. Marc van den Berg: ‘Wonen, internationale veiligheid  - er werd teleurstellend weinig aandacht besteed aan de regio’s.’ Casper Gelderblom: ‘Er was veel te veel aandacht voor migratie. Zorg, energie-armoede en klimaat zijn onderbelicht gebleven’. Oulad Lmaroudia miste aandacht voor grondwet.

Vraag: ‘Wat was in jullie beleving een game-changer?’

Oulad Lmaroudia; ‘Toen Jetten de plaats van Wilders kon innemen door diens afwezigheid’.  Van de Berg: ‘Dilans uitspraak: ‘De PVV is geen partij, het is een man met een Twitteraccount’              

Casper Gelderblom: ‘De laatste fase van de campagne toen Rob Jetten ging deelnemen aan de

debatten’ Peters: ik zie het meer als een steady lijn. Ik was blij met Henri Bontenbal vanwege diens principes en vind het bedroevend dat een campagne bepaald wordt door oneliners en niet door inhoud’. Ouiad Lmaroudia: ‘Ik ben erg blij met de uitslag maar vind wel dat als je partij verliest het fatsoenlijk Is om een stap terug te doen’. Hij citeert de Romeinse wijsgeer Seneca: ‘Je moet nooit de stem van de meerderheid je moraal laten worden’ Waarop VVD-er Marc van de Berg inbrengt dat de winstmarges van alle partijen klein zijn en dat de VVD toch voor stabiliteit staat.                                                                                       

Casper Gelderblom: ‘Wij zagen het verlies van 5 zetels niet aankomen maar we moeten stoïcijns

doorgaan’. Hij merkt op dat er in Heerlen met 8 partijen bestuurd wordt, waarom zou dat landelijk

niet kunnen? Michel van Bergen Henegouwen en Casper Gelderblom waren het erover eens dat Timmermans niets gegund werd en de laatste bestreed dat de partij het met een andere lijsttrekker beter zou hebben gedaan. ‘Timmermans wordt gezien als een goede bestuurder, zeer competent en internationaal gerespecteerd maar hij werd net als Sigrid Kaag door de medialogica weggezet’. Bontebals koers naar het premierschap werd onderbroken door zijn opmerking over vrijheid van onderwijs vs homoseksualiteit op school. Hij kwam er snel op terug maar het werd hem wel nagedragen.

Vraag: hoe kijken jullie aan tegen het feit dat er nu geen grote partijen meer zijn, tegen de versnippering?

Marco Peters: ‘Er is een fundament weggevallen, de waan van de dag regeert zoals je ziet bij de snelle opkomst en ondergang van de BBB en het NSC’. Marc van de Berg vult aan: ‘De media jagen de boel op met oneliners en talkshows. Ik zou voor een kiesdrempel van 5% zijn’.

Gelderblom: ‘Desondanks heeft die veelheid het voordeel dat mensen hun specifieke partij kunnen vinden. In Heerlen weten we ondanks de vele partijen elkaar toch telkens weer te vinden. lk vind een democratische houding belangrijker - het antidemocratische vind ik veel erger’. Marc van de Berg is het daarmee eens en Gelderblom vraagt hem om Yesilgoz te bellen met het advies om elkaarmeer te gunnen. Ook D66-er Amine Oulad Lmarouclia vindt dat de VVD wat bescheidener mag zijn. Hij signaleert dat er voor de burger nog niets veranderd is en dat problemen aanpakken prioriteit heeft.

De interviewer brengt het gesprek op de grote hoeveelheid stemmen op de PVV in Heerlen.

Gelderblom: ‘ Volgens Josse de Voogd in zijn ‘Atlas van afgehaakt Nederland’ is het gevoel van afgehaakt of weggeduwd zijn in Limburg sterk, zoals dat nu weer speelt rondom het Zuyderland. Het vertrouwen in het verwezenlijken van de doelstellingen is laag. Marco Peters: ‘Voor ons in de gemeenteraad is het gemakkelijker om voeling met de burger te houden, in de Kamer is het

moeilijker om in de huid van de burger te kruipen.’ Gelderblom: ‘Wat ik eng vind is zo’n Faber die Zelenski een niet gekozen dictator noemt. Voor dit gebrek aan intermenselijkheid past misschien zelfs enige compassie!’

Er wordt gespeculeerd over de samenstelling van de coalitie en men is het erover eens dat samenwerking met bv de BBB geen vruchtbare basis biedt. Heeft de PvdA een afslag gemist?

Volgens Gelderblom komt het vertrouwen van de kiezer langzaam terug na de duidelijke standpunten over migratie.

Michel van Bergen Henegouwen: ‘Het vertrouwen van de kiezer wordt meer bepaald door algoritmes dan door gemeenschappelijke feiten’  Amine Oulad Lmaroudia verwijst wat dat betreft naar de nepberichten over Timmermans van de 2 PVV-kamerleden die desondanks op de lijst blijven staan. Hij ziet de  PVV-stemmen als proteststemmen en herinnert eraan dat het vooral gaat om resultaat laten zien.

Vraag: zien de heren parallellen met de aankomende gemeenteraadsverkiezingen of inspiratiepunten ?

Peters noemt als thema’s gemeenschap, bestaanszekerheid, interne veiligheid en asiel. De VVD miste nu ondernemerschap als thema en signaleert dat de lokale partijen meer op een bestaand netwerk leunen dan de landelijke.

Gelderblom: ‘lk vond de positiviteit van D66 erg goed’. Het Zuyderland is de grootste werkgever in de regio en het personeelstekort daar is volgens hem op te lossen door betere voorwaarden te scheppen voor werknemers. ‘Regionaal moeten we harder boksen dan in de randstad voor politieke steun.  PvdA/GL en SP vechten mee, VVD en D66 lieten het afweten’ Deze zeiden de zaak van het ziekenhuis wel te steunen en Marc van de Berg verklaarde hun afhaken door de sfeer in de Alliantie — moddergooien naar de directie van het Zuyderland - en het feit dat de Tweede Kamer er niet over gaat. Gelderblom bestreed dit, volgens hem kan de Kamer wel invloed uitoefenen op de besluitvorming als er gestreden blijft worden, zoals bij de mijnschade-afhandeling is gebleken.

Marco Peters herinnert aan de lage opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen en stelt voor om samen voor meer positiviteit en betrokkenheid te zorgen door samen de buurt in te gaan, wat enige weerklank vindt.

Wat worden de thema’s?

CDA: buurt, infrastructuur, veiligheid en BOA’s 

PvdA/Gl/PVDD : Sociale stad, innovatieve economie, circulaire woningfabricage bv

VVD: Bouwen, vergrijzing en doorstroming, economie

D66: basisonderwijs

Op een vraag uit de zaal over de geplande woningbouw antwoordt Gelderblom dat duurzamer bouwen om meer regels vraagt. Mona Keijzer schafte een aantal regels af en dat werkte erg ineffectief. De uitdaging nu wordt hoe om te gaan met regels in samenwerking met alle partijen.